วายร้ายในปลาดิบ มารู้จักพยาธิอะนิซาคิสกันเถอะ
19 ธันวาคม 2560 เวลา 18:23 น.| เปิดอ่าน 727 ครั้ง

 

หากเปิดอาหารกระป๋องแล้วเห็นหนอนไต่ยั้วเยี้ย ก็คงช็อกไม่แพ้ สาวผู้ใช้เฟซบุ๊กชื่อ Sarantip Chaeton ที่พบหนอนในปลากระป๋องแล้วออกมาโพสต์จนเป็นข่าวเช่นกันค่ะ สำหรับกรณีดังกล่าวแม้ทางเจ้าของผลิตภัณฑ์จะยอมรับว่าเป็นพยาธิจริง แต่ก็ยังไม่ระบุว่าเป็นพยาธิชนิดใด ซึ่งปลากกระป๋องส่วนใหญ่มักใช้ปลาทะเลเป็นวัตถุดิบในการผลิต ดังนั้น หลายๆ คนจึงสงสัยว่ามันน่าจะเป็นพยาธิอะนิซาคิส (Anisakis)  ที่มักพบมากในปลาดิบ และปลาทะเล 

แม้การปรากฎตัวของเจ้าพยาธิอะนิซาคิส จะมีไม่บ่อยนัก หากแต่เมื่อปรากฏครั้งใดก็สยดสยองทุกที ส่วนจะมี อันตรายมากน้อยแค่ไหนนั้น เราไปทำความรู้จักกันเลยค่ะ 

รู้จักพยาธิอะนิซาคิสกันเถอะ

พยาธิอะนิซาคิส (Anisakis simplex) เป็นพยาธิที่พบในปลาทะเลเขตอบอุ่น และ เขตร้อน ในประเทศไทยตรวจพบ ตัวอ่อนของพยาธิชนิดนี้ในปลามากกว่า 20 ชนิด เช่น ปลาดาบเงิน ปลาตาหวาน ปลาสีกุน ปลาทูแขก ปลากุแรกล้วย ปลาลัง เป็นต้น ส่วนในต่างประเทศจะพบในปลาจำพวก ปลาคอด ปลาแซลมอน ปลาเฮอริ่ง ระยะตัวอ่อนที่ติดต่อสู่คนจะอยู่ในอวัยวะภายในช่องท้องของปลาทะเล มองเห็นด้วยตาเปล่าได้ ขนาดยาวประมาณ 1-2 ซม. กว้างประมาณ 0.3-0.5 มม. บริเวณปากจะมีหนามขนาดเล็ก บริเวณปลายหางจะมีส่วนแหลมยื่นออกมา พยาธิชนิดนี้จะใช้หนามขนาดเล็ก และใช้ปลายหางแหลมในการไชผ่านเนื้อเยื่อต่างๆ

 

อาการผิดปกติซึ่งเกิดจากพยาธิอะนิซาคิส

เนื่องจากพยาธิชนิดนี้ขณะเป็นตัวอ่อนระยะติดต่อสู่มนุษย์ บริเวณปากของพยาธิจะมีหนามขนาดเล็กและปลายหางแหลม ขณะเคลื่อนที่ไชในกระเพาะอาหาร และ ลำไส้ของคน ทำให้เกิดแผลขนาดเล็ก และ อาจทำให้มีเลือดออกในกระเพาะอาหารได้ ส่งผลให้ผู้ที่มีพยาธิชนิดนี้ในกระเพาะอาหารและลำไส้ มีอาการ ปวดท้อง แน่นท้อง คลื่นไส้ ท้องอืด อาการมักไม่เฉพาะเจาะจงคล้ายกับอาการของโรคกระเพาะอาหาร บางรายอาจมีอาการท้องเสีย หรือ ถ่ายอุจจาระเป็นเลือดถ้ามีแผลในกระเพาะขนาดใหญ่ อาการมักจะเริ่มเกิดหลังรับประทานอาหารที่มีพยาธิชนิดนี้ เป็นชั่วโมง หรือ เป็นวันก็ได้

 

การวินิจฉัย และ การรักษาโรคซึ่งเกิดจากพยาธิชนิดนี้

            การวินิจฉัย และ การรักษาทำโดยการส่องกล้องตรวจกระเพาะอาหาร ถ้าพบตัวอ่อนของพยาธิชนิดนี้ก็ใช้กล้องคีบตัวพยาธิออก พยาธิชนิดนี้ไม่สามารถตรวจพบได้ในอุจจาระ เนื่องจากมันจะเกาะติดแน่นกับกระเพาะอาหาร และ ลำไส้

สำหรับการรักษานั้น พญ.พัชรพร  ระบุว่า ปัจจุบันยังไม่มียาที่ใช้รักษาพยาธิชนิดนี้ แต่จาการศึกษาในประเทศญี่ปุ่น โดยหัวหน้าทีมวิจัย โตชิโอะ ลิยาม่า พบว่า วาซาบิ มีฤทธิ์ในการฆ่าพยาธิชนิดนี้ได้ แต่ขนาด และ ปริมาณการใช้ฆ่าพยาธิชนิดนี้ ยังอยู่ในขั้นตอนการศึกษา ถึงอย่างไรก็ตามการป้องกันการติดพยาธิชนิดนี้ ยังเป็นสิ่งที่สำคัญ และ ดีที่สุด

ปัจจุบันยังไม่มียาที่ใช้รักษาพยาธิชนิดนี้ แต่จาการศึกษาในประเทศญี่ปุ่น โดยหัวหน้าทีมวิจัย โตชิโอะ ลิยาม่า พบว่า วาซาบิช่วยกำจัดเจ้าพยาธิชนิดนี้ได้ 

รู้จักพยาธิอะนิซาคิสกันแล้ว หลังจากนี้จะทานปลาดิบ ปลากระป๋อง ก็ต้องระวังกันนิดนึงค่ะ 

ขอบคุณข้อมูลจาก พญ.พัชรพร  เตชะสินธุ์ธนา ภาควิชาปรสิตวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล